HOẠT ĐỘNG MỚI
Khi đã chọn thì không...
THÔNG BÁO
NHẬN BẢN TIN
TÌM KIẾM
Nhật ký "Nhập vai Nghệ nhân Tò he" 24/04/2011
Nhập vai Nghệ nhân Tò He “Dung dăng dung dẻ
Dắt trẻ đi chơi
Đến ngõ nhà trời
Lạy cậu lạy mợ
Cho chó về quê
Cho dê đi học
Cho cóc ở nhà
Cho gà bới bếp
Ù à ù ập
Đóng sập cửa vào”…
Dắt trẻ đi chơi
Đến ngõ nhà trời
Lạy cậu lạy mợ
Cho chó về quê
Cho dê đi học
Cho cóc ở nhà
Cho gà bới bếp
Ù à ù ập
Đóng sập cửa vào”…
Những câu hát đồng dao, những nụ cười thơ trẻ đã lấp đầy hành trình khám phá thú vị mang tên “Nhập vai Nghệ nhân Tò He” - Hành trình thật khó quên! Đó là hành trình khám phá một trò chơi dân gian truyền thống có từ lầu đời, rất quen thuộc trong ký ức của biết bao trẻ em Việt Nam…
13h30...
Trung tâm Eveil tràn ngập tiếng cười nói vui vẻ. Ai cũng rất háo hức lên đường. Tham gia hành trình “Nhập vai Nghệ nhân Tò He”, chúng mình được chia thành hai đội Xanh và Đỏ. Các anh chị phụ trách giúp chúng mình đeo biển tên và ruy băng mang dòng chữ Eveil. Ai cũng hồi hộp chờ đến giờ xuất phát. Chúng mình đã sẵn sàng khám phá!
Trên ô tô…
Tu tu…Xình xịch…Eveil!...Tu tu...Xình xịch…Eveil!
Đoàn tàu tí hon Eveil đã lên đường! Không khí trên xe trở nên «nóng» hơn khi chị Thu Hiền khuấy động bằng bài hát “Mèo rửa mặt” và làm những động tác minh họa rất ngộ nghĩnh. Chị cung cấp cho chúng mình nhiều thông tin về Làng nghề Xuân La với sản phẩm Tò He nổi tiếng. Tò He là một loại đồ chơi dân gian của trẻ em Việt Nam.Trước đây sản phẩm được gắn vào một chiếc kèn ống, ở đầu kèn có quét chút mạch nha khi thổi phát ra âm thanh "Tò Te", sau này nói chệch thành "Tò He". Ra là thế! Vậy mà chúng mình cứ thắc mắc mãi về cái tên gọi lạ kỳ ấy. Chị Thu Hiền còn cho chúng mình biết nguyên liệu và quy trình làm Tò He nữa đấy. Khi đến làng Xuân La, chúng mình sẽ hỏi các bác Nghệ nhân xem có đúng không nhé?
Trên xe, chúng mình được chơi rất nhiều trò chơi thú vị với chủ đề ‘’Tìm hiểu Văn hoá Dân gian’’. Chị Thanh Xuân mang đến cho chúng mình những giây phút đua tranh sôi nổi với trò «Đua Còn». Đội Xanh dẫn điểm trước nhưng Đội Đỏ lại nhanh chóng rút ngắn khoảng cách và vươn lên giành phần thắng. Anh Minh Quang cầm trên tay một chiếc hộp Cam bí ẩn, trong đó chứa đựng những câu đố thú vị về các loài vật, loài cây. Các bạn ai cũng hào hứng giơ tay, vừa bổ sung kiến thức, lại được nhâm nhi…kẹo mút. Chúng mình thích mê!
Cùng đi với chúng mình còn có các cô chú đến từ Ban Thiếu nhi Đài truyền hình Hà Nội và Kênh VTV4 – Đài Truyền hình Việt Nam, cô phóng viên Tạp chí Mặt Trời Nhỏ và ba nhiếp ảnh gia đến từ Studio Khúc Khích. Các cô chú ấy rất...‘’tween” nhé…cùng tham gia say mê các trò chơi của chúng mình và cười suốt cả chuyến đi…
Chúng mình còn được học 2 bài hát Đồng dao “Con Vỏi Con Voi” và “Dung Dăng Dung Dẻ”. Bài đồng dao thật hay, lại có vần nhịp nên chúng mình thuộc rất nhanh. Trong khi chúng mình còn mải hát, xe đã đến Phú Xuyên rồi. Xe «Túc Túc» đón chúng mình từ đường to vào làng. Khung cảnh làng quê đẹp như trong tranh với cánh đồng lúa đang thì con gái xanh mướt rì rào cùng làn gió mát rượi, hương đòng đòng thơm ngọt, trời xanh, mây trắng… Thật thanh bình! Chúng mình dang tay như muốn bay lên…
Thăm Làng nghề truyền thống…
Đến làng Xuân La, chúng mình tới thăm nhà Nghệ nhân Vũ Văn Diền – Gia đình có nhiều thế hệ gắn bó với nghề làm Tò He. Ngôi nhà ngói ba gian nhỏ bé khiêm tốn ẩn giữa bóng cây râm mát. Chúng mình cất tiếng chào lễ phép và nhận lại nụ cười trìu mến của ông bà. Nói chuyện với ông Diền, ông tâm sự: “Nghệ nhân của làng giờ không còn nhiều. Nghề làm Tò He hay phải xa nhà, rong ruổi trong các phiên chợ quê, các làng xóm, phố phường để nặn Tò He bán, nhất là những nơi có đình đám, hội hè. Hành trang đồ nghề khá đơn giản: dao nhỏ, que tre, một cái lược con, bánh xà phòng nhỏ và một thùng xốp để cắm Tò He lên trưng bày”…
Nghệ nhân Vũ Văn Diền giới thiệu cho chúng mình toàn bộ quy trình làm Tò He: ‘’Giai đoạn làm bột là giai đoạn công phu nhất. Bột được làm từ gạo nếp trộn với gạo tẻ nghiền nhỏ theo tỷ lệ 1 kg gạo tẻ với 1 lạng gạo nếp. Nhào bột với nước cho đến khi bột nhuyễn, quyện dính vào nhau, vê thành cục. Cho cục bột vào nồi nước đang sôi để một giờ đồng hồ đến khi bột nổi, chìm rồi lại nổi thì vớt ra, để nguội bột và nhuộm màu cho bột. Bốn màu cơ bản là vàng, đỏ, đen, xanh. Trước đây, người ta sử dụng màu có nguồn gốc từ thực vật: màu vàng làm từ hoa hoè hoặc củ nghệ, màu đỏ từ quả gấc hoặc dành dành, màu đen thì đốt rơm rạ hoặc dùng cây nhọ nồi, màu xanh lấy từ lá chàm hoặc lá riềng. Các màu sắc trung gian khác đều được tạo ra từ bốn màu này. Bây giờ, người ta chuyển sang sử dụng màu công nghiệp vì tiện ích…’’ Vừa nói, đôi bàn tay ông vừa thoăn thoắt nhào, nhuộm bột. Chỉ một giọt màu pha ra cả cục bột trắng đã chuyển thành màu vàng, xanh, tím… Ai cũng tròn xoe mắt, có bạn trầm trồ: ‘’Tài thật, gạo ăn cơm mà làm được cả bột màu để nặn”… Viên bột còn ấm nóng, dẻo quánh, mịn màng và tươi sắc như gọi mời sức sáng tạo của chúng mình…
Thoả sức sáng tạo…
Theo chân bác Vũ Văn Hiền - con trai Nghệ nhân Vũ Văn Diền, chúng mình ra sân Chùa để làm Tò He. Không gian nơi đây thật cổ kính và yên tĩnh. Từ đôi bàn tay khéo léo của bác Hiền, những viên bột màu hoá thành những chú gà trống dũng mãnh, cô lợn hồng đáng yêu, Tôn Ngộ Không tài phép… “Làm Tò He đòi hỏi phải kiên trì, khéo léo, tỉ mỉ đến từng chi tiết. Phải biết quan sát, tưởng tượng và sáng tạo để chọn màu sắc kết hợp hài hòa...” – Bác Hiền chia sẻ. “Các khán giả nhí” cứ tròn xoe mắt ngắm nhìn và trầm trồ, thán phục. Ai cũng háo hức mong được thử tài. Và giây phút ấy đã đến !
Trước tiên, chúng mình phải xoa tay vào một bánh xà phòng nhỏ để chống dính. Rồi dùng những viên bột màu sắc tươi tắn nặn lên trên đầu một que tre dài khoảng 20 cm. Sức sáng tạo của các bạn nhỏ Eveil thật bất ngờ : Khủng Long, Dâu tây, Rôbốt, Chú gà, Con rắn, Con rồng…dần hiện ra từ những đôi bàn tay nhỏ xíu. Mặc bột màu lấm lem, các bạn nhỏ vẫn say mê nặn như những “Nghệ nhân Tò He” thực thụ. Vừa “sáng tác”, các “Nghệ nhân nhí” vừa khúc khích cười và “pose” hình thật xinh.
Cắm các tác phẩm lên miếng xốp, các “Nghệ nhân nhí” hoà mình vào những Trò chơi Dân gian vui nhộn: “Bịt mắt bắt dê”, “Kéo co”. Đội Xanh với đội hình khá đều và một quyết tâm thật cao đã giành phần thắng trong phần thi “Kéo co” với tỉ số 3 -2. Các trò chơi vui nhộn đã mang đến cho chúng mình những giây phút thật sảng khoái. Chúng mình đi rửa tay rồi thưởng thức những đồ ăn thật ngon mà các cô đã chu đáo chuẩn bị. Vừa ăn, các bạn vừa tíu tít khoe nhau những tác phẩm đã làm. Cô Quỳnh Hoa bật mí cho chúng mình xem món quà hữu ích là chiếc bút chì gắn Tò He hình Logo Eveil. Chia tay Xuân La, chia tay Gia đình bác Hiền và những người dân hiếu khách nơi đây, chúng mình lên xe về Thành phố.
Xe “Túc Túc” lại đưa chúng mình đi chầm chậm trên đường làng. Chúng mình cùng nhau hát Đồng dao và hít hà hương thơm của lúa mới… Dường như, gương mặt ai nấy đều mang chút tiếc nuối khi phải chia tay nơi này, chia tay thứ đồ chơi rất dân dã, mộc mạc làm bằng thủ công nhưng lại rất sinh động, bắt mắt bởi hình dáng và màu sắc...
Trên xe trở về Eveil, chúng mình cùng chia sẻ cảm nhận. Bạn nào cũng rất vui và cảm thấy thật khó quên. Hành trình “Nhập vai Nghệ nhân Tò He” vẫn còn rất sôi nổi với phần bình chọn ‘’Đại sứ Eveil’’. Rất nhiều bạn tự ứng cử hoặc đề cử. Thật khó để tìm người xứng đáng nhất khi nhiều bạn đều thể hiện xuất sắc. Nhận được sự ủng hộ và đa số phiếu bầu chọn của các bạn, các cô chú và anh chị phụ trách, bạn Minh Phương đã trở thành “Tân Đại sứ Eveil”. Bạn đã đáp ứng được ba tiêu chí: Thân thiện - Tích cực - Sáng tạo. Nguyên Đại sứ Hà Phương đã trao cho Minh Phương phần quà rất hấp dẫn là một thẻ miễn phí tham gia chương trình ngoại khóa tiếp theo của Eveil. Chúng mình cùng chúc mừng Minh Phương và tự nhủ sẽ phấn đấu để giành danh hiệu trong những chương trình sau…
Về đến Eveil, chúng mình cầm những món quà Tò He thật tuyệt vời, sà vào lòng bố mẹ, ông bà, ríu rít kể lại hành trình khám phá...
“Dung dăng dung dẻ
Dắt trẻ đi chơi…
Dung dăng dung dẻ
Dắt trẻ đi chơi…”
Một ngày thật vui kết thúc trong âm hưởng của những câu đồng dao, xanh màu lũy tre và thoang thoảng hương lúa đòng đòng…
Xin chào và hẹn gặp lại các bạn trong hành trình tiếp theo cùng Eveil !!!
Cam SÁNG TẠO - Xanh KHÁM PHÁ
Bản quyền thuộc Trung tâm Phát triển Sáng tạo EVEIL 2006